Vier nieuwe stemmen

Juni 2011

We hebben vier nieuwe stemmen toegevoegd aan onze tekst-naar-spraaksoftware: Koen, Dirk, Sanghita, en een fluisterstem. Over elke stem valt wel wat te vertellen.

Koen

Toen we eind 2008 onze geheel vernieuwde spraaksynthese introduceerden, hadden we al 7 stemmen, waaronder ook enkele tienerstemmen. Kort daarop ontvingen we het volgende mailtje:

Hallo, Ik ben Koen Wies en 14 jaar oud. Ik wil graag een stem inspreken voor Fluency. Ik gebruik een Stagg PGT-70 condensator microfoon in combinatie met een DAP mengpaneel en een Creative SoundBlaster kaart.

In de maanden daarna stuurde Koen ons de opnamen die hij had gemaakt, en die waren verbluffend goed. Niet alleen was er duidelijk gebruik gemaakt van behoorlijk professionele opnameapparatuur, ook de presentatie kwam dicht in de buurt van een professionele spreker.

Later bleek dat Koen al ruime ervaring had als DJ en radiopresentator. En inmiddels is deze tiener eigenaar van een bedrijf dat promotiefilmpjes produceert voor bedrijven: www.koenmovies.nl.

Door allerlei drukte is deze stem wat langer op de plank blijven liggen dan de bedoeling was. Onze excuses daarvoor!

Dirk

Ook in België wordt de software van Fluency veel gebruikt, maar we horen vaak dat het toch wel jammer is dat een Vlaamse stem ontbreekt.

Gelukkig kunnen we onze zuiderburen nu de stem van Dirk bieden, een Vlaamse mannenstem die - ook voor ons Hollanders - zeer goed te volgen is.

Er is wel een "maar": in België heeft men niet alleen een andere tongval, ook worden veel woorden anders uitgesproken dan in het standaard Nederlands. Bijvoorbeeld: in het Nederlands spreek je het woord tram uit als "trem", de Vlamingen echter spreken dit woord uit zoals je het schrijft. De software is hier nog niet op aangepast, je hoort dus wel een Vlaamse stem, maar de uitspraak volgt de Nederlandse regels en gewoonten.

De stem van Dirk is voor Fluency geproduceerd door Garmt Boekholt.

Sanghita

Meestal wordt bij het produceren van een stem voor Nederlandse spraaksynthese ernaar gestreefd het ABN (Algemeen Beschaafd Nederlands) zo goed mogelijk te benaderen. Voor het gemak vergeten we dan maar even dat we in een multi-culturele samenleving leven, met grote groepen van Surinaamse, Turkse of Marokkaanse afkomst.

Ook zij spreken Nederlands, maar het klinkt net even anders. En ook dat geluid zouden we graag met onze software laten horen.

Een eerste stap is de nieuwe stem Sanghita, ingesproken door een jonge vrouw van Surinaamse afkomst.

We denken dat je het Surinaamse accent goed kunt horen: de w-klank die meer als een "oe" klinkt, en de "r" die lekker rolt.

En de Turken en Marokkanen dan? Nou ja, sorry, maar we kunnen niet alles tegelijk.

Fluisterstem

In 2007 werd op Kennislink een artikel gepubliceerd onder de titel Had hij maar een fluisterstand. Hierin wordt onder andere gepleit voor synthetische fluisterspraak.

Het idee is dat een synthetische fluisterstem nuttig zou kunnen zijn voor blinden of spraakgehandicapten die, bijvoorbeeld in een vergadering, iets willen laten horen aan hun buurman, zonder anderen daarmee te storen.

Een probleem is wel dat gefluisterde spraak niet bijzonder goed te verstaan is. Niet alleen klinkt het veel zachter dan normale spraak, ook ontbreekt de intonatie. Intonatie produceer je namelijk met je stembanden, en die gebruik je niet als je fluistert.

Afgezien daarvan is het voor onze software geen enkel probleem als het ingesproken materiaal gefluisterd is, in plaats van normaal voorgelezen. Dus komen we graag tegemoet aan deze vraag uit de markt.

De fluisterstem is ingefluisterd door Arthur, die ook de standaardstem van Fluency TTS heeft ingesproken.